Hoe de Piratenpartij aan haar naam komt, en waarom wij The Pirate Bay “beschermen”.
De eerste associatie die mensen hebben met de term piraat is waarschijnlijk de iconische piraat met een ooglapje en een houten been, die samen met zijn papegaai en bemanning het Caribisch gebied onveilig maakt. Andere mensen denken misschien eerder aan de piraten voor de kust van Somalië. Beiden zijn piraten, maar het is niet het soort piraat waar de Piratenpartij mee geassocieerd behoort te worden.
watergeus
In de reguliere media wordt de piratenpartij meestal samengevat als een partij uit Zweden die tegen het uit de lucht halen van The Pirate Bay is. Naast het feit dat dit getuigt van “Ctrl+C & Ctrl+V” journalistiek, is het ook tot een aan het absurde versimpelde beschrijving van de partij. Niet alleen wordt hierbij de oorsprong van de naam ‘Piratenpartij’ verkeerd uitgelegd, maar wordt tevens groot onrecht aangedaan aan de standpunten van de partij.
Om werkelijk te kunnen begrijpen waar de partij voor staat, en hoe ze aan haar naam komt bied een korte geschiedenis van het intellectueel eigendom wat perspectief.
“We hébben auteursrecht om te stimuleren dat werk voor de maatschappij beschikbaar komt.”
Nee, dat is het uitgangspunt van het Amerikaanse copyright. In Europa hebben we een “droit d’auteur” traditie die allereerst de zeggenschap van de kunstenaar regelt. Bijvoorbeeld om *niet* te publiceren. Dat in de voornamelijk Amerikaanse amusementsindustrie die onder andere st. Bescherming Rechten Entertainment INdustrie vertegenwoordigt, de artiesten meer last dan voordeel van het auteursrecht hebben is iets anders.
Auteursrecht is een 19-de eeuwse uitvinding. Toen “eigendom” in de Franse revolutie tot “droit inviolable et sacré” (onaantastbaar en heilig recht) werd bestempeld, verzonnen handige jongens dat auteurs en uitvinders een soortgelijk “heilig” recht toekwam door de misleidende term “intellectuele eigendom” te verzinnen. Dit is een taaltruc: het adjectief geeft hier niet aan dat het om een sóórt van eigendom gaat, maar helemaal geen eigendom. Een glazen oog is helemaal geen oog, en een valse Picasso is helemaal geen Picasso. De beroemde Duitse rechtsgeleerde Josef Kohler (1849-1910) verwierp de term “intellectuele eigendom” reeds. Niet bepaald een Piraat.
Economisch gezien is informatie een publiek goed. Dat is een verwarrend begrip, denk aan de bekende vuurtorenparadox. Maar de juiste definitie van een publiek goed is: een goed waarvan de toeëigening meer kost dan zij opbrengt. Met 19-de eeuwse technologie werkte de fictie van eigendom nog wel, maar niet meer in de 21-ste eeuw nu kopiëren en distribueren zo simpel is geworden. Daarom proberen de BREIN-achtigen ook om het strafrecht te gebruiken (in Europa goeddeels vergeefs), omdat de kosten van toeëigening dan door de gemeenschap worden gedragen. ( Winst in de vorm van beperkte naamschade aan het adres van bijvoorbeeld Disney hierbuiten gelaten. )
Toen in Zweden de industrie “inbreuk op auteursrecht” strafbaar wilde laten stellen, “spinde” men dit naar “piraterij” – wat evident onder het strafrecht valt. Vele Zweden, waaronder Rick Falkvinge, schoot dit in het verkeerde keelgat, en zo is Piratpartiet ontstaan.
De misvatting ” De Partij is een reactie op het offline halen van ThePirateBay” is na het oprichten van de partij ontstaan doordat de ledenaantallen explodeerde als het gevolg van het door Zweedse politie illegaal uit de rekken trekken van de servers in opdracht van een buitenlandse mogendheid, de Verenigde Staten.
Niet lang hierna kwam echter ook de Zweedse rechtbank in opspraak en schoten de ledenaantallen nog verder door het dak.
Rechters zijn In Nederland gelukkig zelden corrupt, maar ze zijn wel geïndoctrineerd. Het lastige van “intellectuele eigendom” is dat de wetgever allerlei afwegingen heeft gemaakt, en de rechter dus maar weinig te vertellen heeft, in tegenstelling tot bijv. het aansprakelijkheidsrecht. En de totstandkoming van wetgeving voor “intellectuele eigendom” wordt sterk beïnvloed door lobbyisten van de industrie die handig het “democratisch tekort” van de EU exploiteren (met dank aan de Eurosceptische SP die ongewild de knecht van het kapitalisme is. ) Wie wel gecorrumpeerd zijn, zijn de meeste hoogleraren die “intellectuele eigendom” doceren aan universiteiten, want zij hebben doorgaans hun hoofdbetrekking bij advocatenkantoren. Een raadsheer bij de Hoge Raad verzuchtte ooit dat in de wereld van de “intellectuele eigendom” zowat alle “geleerden” persoonlijke belangen hebben, zodat je niet meer weet wie je serieus kan nemen. Naarmate universiteiten verder worden bezuinigd zullen ze steeds meer “commercieel-wetenschappelijk” werk moeten doen. Wie betaalt, bepaalt. Marktwerking in de wetenschap. Een trend die ook waarneembaar is in de wereld van “publieke sprekers”, opiniemakers.
Auteursrecht is een schitterend middel om de Amerikaanse oorlogseconomie te versterken zonder dat er ook maar iets extra voor behoeft te worden geleverd (behalve juridische dreigementen zoals bijvoorbeeld middels de 301 list ). Het businessmodel van BREIN is eenvoudig: wat kost het en wat brengt het op om extra auteursrecht-geld op te halen. Op wereldschaal doet de Amerikaanse overheid hetzelfde: landen die soeverein beslissen dat zij andere opvattingen over auteurs of octrooirecht hebben krijgen een standje van de VS. De verkoop van “intellectueel eigendom” zoals software is vaak moeilijk, want een ingewikkeld beslissingsproces bij klanten. Maar als je baas zijn omzet-targets niet dreigt te halen ga je gewoon kijken of iemand misschien geen geldige licentie heeft, en dat levert altijd wel wat op. Zo onstaat er een parallel met de eerdergenoemde hoogleraren en publieke sprekers.
Het ecosysteem houd zichzelf in stand.
Een van de problemen met het huidige auteursrecht is dat je voor je het weet onrechtmatig handelt. Dat komt dicht in de buurt van wat foute regimes o.a. bij onze Oosterburen ( DDR ) deden: zorgen dat de burger altijd strafbaar is, zodat te allen tijd kan worden ingegrepen als de overheid dat behaagt. Mensenrechtenverdragen verbieden dit soort recht, maar het is de wereld niet uit.
Er is verbeelding voor nodig, zeker voor mensen die geïndoctrineerd zijn met de gedachte van “intellectuele eigendom”. Maar een wereld zonder auteursrecht is zeker denkbaar. Bach en Mozart deden het ook zonder auteursrecht. En het Romeinse recht – nog steeds een voorbeeld voor ons privaatrecht – kende ook geen auteursrecht. Tel daarbij op dat het auteursrecht in de praktijk niet de auteurs, maar de amusementsindustrie of “rechthebbenden” dient. Die langzamerhand steeds meer de betekenis krijgt van een wisselkantoor in de eurozone: achterhaald doordat distributie tegenwoordig zo makkelijk via internet gaat, en studio’s door de ontwikkeling van de techniek tegenwoordig zo goedkoop zijn dat artiesten makkelijk opnamen in eigen beheer kunnen maken.
Net als de vaste boekenprijs wordt het auteursrecht ook wel gezien als waarborg voor culturele diversiteit: met de winst op kaskrakers kunnen kasplantjes worden gesubsidieerd. Wat veel mensen niet weten is dat de platenbusiness tegenwoordig gedomineerd wordt door slechts een handvol mega-bedrijven – die hun risico’s uitstekend kunnen spreiden.
Eigenlijk zouden al de leveranciers van “user generated content” (incl. schrijvers van dit artikel ) zich moeten organiseren en óók hun auteursrecht moeten exploiteren. Dan zal snel het besef doordringen dat dit economische kolder is.
Het “beschermen” van “The Pirate Bay” zoals wij onlangs middels de proxy deden gaat vanzelfsprekend ook om meer dan een website of de wens om slechts gratis alles te willen downloaden. Het gaat om het principe; het is erg eenvoudig om pal tegen censuur te staan wanneer het gaat om verre buitenlandse dissidenten. Het getuigt van lef wanneer je juist de controversiële sites tegen censuur verdedigt. Censuur begint altijd met de makkelijke targets, maar als de infrastructuur en rationalisaties staan, is het point of no return op de glijdende schaal naar meer en meer censuur al overschreden.
Iemand die een politieke partij opzet, louter om het vrij kunnen downloaden zou niet goed bij zijn hoofd zijn. Ieder ander die beweert dat de Piratenpartij toch alleen daar voor staat zou inmiddels beter moeten weten.
We gaan er van uit dat dit artikel lang niet alle vragen beantwoordt en er hopelijk nog veel meer oproept. Wordt nieuwsgierig, blijf vragen en stem de komende verkiezingen Piratenpartij, zodat deze vragen niet meer louter aan de rechtbank over worden gelaten, maar uiteindelijk in het parlement gesteld kunnen worden. Daar hoort het debat namelijk thuis.
Was getekend,
Piraat.
Recente reacties